Ένα όραμα για την Έδεσσα της επόμενης δεκαετίας

Πάει ο παλιός ο χρόνος και αισίως μπήκαμε στο τελευταίο έτος της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα. Ήρθε επομένως η ώρα να συζητήσουμε σοβαρά πάνω σε ένα μακρόπνοο στρατηγικό και αναπτυξιακό σχέδιο για την Έδεσσα της επόμενης δεκαετίας. Ελπίζω η παρέμβαση μου αυτή να ενθαρρύνει την κατάθεση και άλλων απόψεων και προτάσεων για το κομβικό αυτό ζήτημα της πόλης μας.

Η δεκαετία που πέρασε μας κληρονόμησε μια Ελλάδα βαθιά πληγωμένη από την πρωτόγνωρη κρίση που βίωσε, και η οποία ανέτρεψε όλες σχεδόν τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές σταθερές που γνωρίζαμε. Η Έδεσσα, όπως και όλες οι μικρομεσαίες πόλης της Ελληνικής επαρχίας, είναι αντιμέτωπη με τον οικονομικό μαρασμό, με το φάσμα της ανεργίας των νέων ανθρώπων της και με μια μικρή αλλά σημαντική πληθυσμιακή συρρίκνωση. Πέρα από τα παραπάνω, την προηγούμενη δεκαετία αναδύθηκαν και παγιώθηκαν δύο νέα σημαντικά δεδομένα για την πόλη μας. Το πρώτο είναι η εμφανής πολιτική της αδυναμία αφού εδώ και καιρό έχει παραδώσει τις τύχες της σε πρόσωπα που δεν ενδιαφέρονται ουσιαστικά για αυτήν. Η Έδεσσα είναι πλέον μόνο κατ ´όνομα πρωτεύουσα Νομού και έχει στην ουσία μετατραπεί σε επαίτη μικροπολιτικής φιλανθρωπίας. Το δεύτερο δεδομένο είναι η κατάρρευση της προοπτικής να γίνει ένας πρωτοκλασάτος τουριστικός προορισμός όπως κάποιοι ονειρεύονταν - και εμπορεύονταν - τόσα χρόνια. Ήδη στον Νομό μας υπάρχουν το Καϊμακτσαλάν και τα Λουτρά του Πόζαρ, τα οποία έχουν εδραιωθεί στο πανελλήνιο ως προορισμοί πρώτης γραμμής, και που ακόμη και μέσα στην κρίση μας έχουν ξεπεράσει σε απήχηση και σε απόλυτους οικονομικούς αριθμούς. Η Έδεσσα θα πρέπει να συμφιλιωθεί με το γεγονός ότι έχει μετατραπεί σε έναν ενδιάμεσο σταθμό για τους επισκέπτες των δύο αυτών προορισμών.

Με βάση τα παραπάνω, μια ρεαλιστική προοπτική ανάπτυξης για την πόλη μας είναι να επενδύσουμε πάνω στο αδιαμφισβήτητο συγκριτικό πλεονέκτημα που έχουμε σε σχέση με τις γειτονικές μας πόλεις και περιοχές: το υψηλό επίπεδο ποιότητας ζωής που απολαμβάνουμε ζώντας στην Έδεσσα. Η ήρεμη ζωή, το πανέμορφο φυσικό περιβάλλον, οι δυνατότητες αθλητικών και άλλων δραστηριοτήτων στην φύση, η εύκολη καθημερινότητα, η εξαιρετική ποιότητα τοπικών προϊόντων διατροφής, το υψηλό επίπεδο της εκπαίδευσης και παιδείας και οι καλές υπηρεσίες υγείας και πρόνοιας είναι ζητούμενα για τους κατοίκους μιας μικρής Ελληνικής επαρχιακής πόλης. Και είτε μας αρέσει είτε όχι, στην Ελληνική επαρχία ζουν κυρίως οικογένειες με μικρά παιδιά, μεσήλικες εργαζόμενοι και συνταξιούχοι. Παρεμπιπτόντως, οι δύο τελευταίες πληθυσμιακές ομάδες είναι ίσως οι μοναδικές που θα γνωρίσουν σημαντική αριθμητική αύξηση στην Ελλάδα τις επόμενες δεκαετίες.

Η πρόταση είναι ξεκάθαρη: επαναπροσδιορισμός του βασικού αστικού χαρακτήρα της Έδεσσας και ανάδειξη της ως πόλη που θα χαρακτηρίζεται και θα αναγνωρίζεται σε πανελλήνιο επίπεδο για το υψηλό βιωτικό επίπεδο των κατοίκων της. Η βασική ιδέα πίσω από την παραπάνω πρόταση είναι ότι δεδομένων των συνθηκών που έχουν διαμορφωθεί, η τουριστική και οικονομική ανάπτυξη της Έδεσσας θα ακολουθήσουν πίσω από την βελτίωση της ποιότητας της ζωής των κατοίκων της πόλης, ενώ το αντίθετο δεν είναι καθόλου δεδομένο (ρωτήστε τους μονίμους κατοίκους γνωστών τουριστικών θερέτρων). Είναι επίσης γνωστό ότι μια πόλη που ξεχωρίζει για το βιωτικό της επίπεδο δίνει σημαντική υπεραξία στο τουριστικό της προϊόν, ενισχύει την εμπορική της κίνηση και επιπλέον αυξάνει τον πληθυσμό της σε βάθος χρόνου.

Αν επομένως συμφωνήσουμε στο γενικό πλαίσιο της παραπάνω πρότασης, θα πρέπει να συζητήσουμε και το δια ταύτα. Η αναβάθμιση της ποιότητας της ζωής των κατοίκων της Έδεσσας είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων. Αρκετοί έχουν να κάνουν με την διαχειριστική ικανότητα της εκάστοτε δημοτικής αρχής, δυστυχώς όμως οι σημαντικότεροι δεν εξαρτώνται από τις δυνάμεις που διαθέτει η πόλη. Για παράδειγμα, μεγάλα αναπτυξιακά έργα όπως η οδική σύνδεση με Θεσσαλονίκη και Εγνατία Οδό, το φυσικό αέριο, η διαχείριση των υδάτινων πόρων και των υδροηλεκτρικών εργοστασίων, το Ξενία και η προσέλκυση δομών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, δεν ανήκουν στην δικαιοδοσία του Δήμου. Το μοναδικό - αλλά ίσως το σημαντικότερο όσον αφορά το βιωτικό επίπεδο των κατοίκων της πόλης – μεγάλο περιουσιακό στοιχείο που μπορεί να διαχειριστεί ο Δήμος Έδεσσας είναι ο χώρος του γηπέδου και του παλιού κλειστού γυμναστηρίου στο κέντρο της πόλης. Η αξιοποίηση αυτού του “φιλέτου” θα καθορίσει το στίγμα και τον χαρακτήρα της πόλης μας για τις επόμενες δεκαετίες.

Τα νέα δεδομένα για την πόλη της Έδεσσας, όπως αυτά διαμορφώθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες, επιβάλλουν να ξεκινήσουμε την συζήτηση για τον χώρο του γηπέδου σε μια νέα βάση. Ας συμφωνήσουμε καταρχάς ότι δεν είμαστε διατεθειμένοι να θυσιάσουμε άκριτα την ποιότητα της ζωής της πλειοψηφίας των συνδημοτών μας στον βωμό μιας αμφιβόλου προοπτικής τουριστικής αξιοποίησης του χώρου αυτού προς όφελος λίγων αετονύχηδων. Η Έδεσσα δεν χρειάζεται περισσότερα τραπεζοκαθίσματα για περαστικούς τουρίστες, ούτε περισσότερο τσιμέντο, ούτε δεκάδες λεωφορεία παρκαρισμένα στο κεντρικότερο σημείο της. Ένας μεγάλος χώρος άθλησης θα πρέπει να παραμείνει με την μια ή την άλλη μορφή στο κέντρο της Έδεσσας, γιατί ο αθλητισμός είναι διαχρονικά αναπόσπαστο κομμάτι του αστικού χαρακτήρα της πόλης μας, και άρρηκτα συνδεδεμένος με την ποιότητα της ζωής μας.

Πέρα από τις αθλητικές υποδομές, ο χώρος του γηπέδου προσφέρεται και επαρκεί για την ανέγερση ενός κτιρίου που λείπει εδώ και δεκαετίες από την πόλη: ένα σύγχρονο πνευματικό κέντρο/πολυχώρος πολιτισμού που θα γίνει το σύμβολο της Έδεσσα της νέας εποχής. Δεν χρειάζεται να αναλύσω το πόσο έχει λείψει από την Έδεσσα ένας σύγχρονος χώρος πολιτισμού. Η ανεπαρκής κατασκευή που τώρα ονομάζεται “πολιτιστικό κέντρο” είναι απλά εκεί για να μας θυμίζει τα σοβαρά λάθη του παρελθόντος. Ο παλιός “Μέγας Αλέξανδρος” έχει φύγει από τα χέρια μας και ούτως ή άλλως δεν προβλέπεται να έχει ούτε τις προδιαγραφές ούτε και την χρήση ενός σύγχρονου πολιτιστικού κέντρου. Αυτοί που συνεχίζουν να ισχυρίζονται ότι οι δύο παραπάνω χώροι επαρκούν για την πόλη, και ο οποίοι δεν ενοχλούνται που είμαστε η μοναδική πρωτεύουσα Νομού τους Ελλάδας στην οποία ο πολιτισμός δεν έχει στέγη, θέλουν απλά να μετατρέψουν την Έδεσσα σε μια μικρή επαρχιακή κωμόπολη.

Το κύριο αναπτυξιακό όφελος από την ανέγερση ενός σύγχρονου πολυχώρου πολιτισμού στο κέντρο της πόλης θα είναι η προσέλκυση ποιοτικού τουρισμού (συνέδρια, συναυλίες, μεγάλες εκδηλώσεις). Μόνο στο ποιοτικό κομμάτι της τουριστικής αγοράς, δηλαδή σε αυτό που είναι συνδεδεμένο με την τέχνη και τον πολιτισμό, μπορεί να γίνει ρεαλιστικά ανταγωνιστική η Έδεσσα, γιατί μόνο εκεί θα μπορέσει να εξαργυρώσει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα. Επιπλέον, η άνθηση της πνευματικής και πολιτιστικής ζωής στην πόλη θα λειτουργήσει ως μαγνήτης για εργαζόμενους της ευρύτερης περιοχής που θα ήθελαν να εγκατασταθούν στην Έδεσσα, αλλά και για ξενιτεμένους νέους Εδεσσαίους που σκέφτονται να επιστρέψουν.

Το ρεαλιστικό όραμα για την Έδεσσα της επόμενης δεκαετίας είναι να την αναδείξουμε σαν μια από τις Ελληνικές πόλεις με την καλύτερη ποιότητα ζωής των κατοίκων της. Το στίγμα της θα δίνεται από τον ενιαίο χώρο πολιτισμού και αθλητισμού στο κέντρο της, τον οποίο θα αφήσουμε παρακαταθήκη στις επόμενες γενιές. Το έργο αυτό θα χαρακτηρίσει την Έδεσσα της νέας εποχής, θα είναι μοναδικό και αναγνωρίσιμο στην Ελλάδα, και θα είναι το έργο που αξίζει στην πρωτεύουσα πόλη της περιοχής που γεννήθηκαν ο Φίλιππος και ο Μέγας Αλέξανδρος. Πηγή: